Ubushakashatsi: 76% by’Abanya-Kenya bavuga ko igihugu kiri mu cyerekezo kitari cyo ku butegetsi bwa Ruto
Ubushakashatsi bushya bwakozwe n’ikigo TIFA Research bugaragaza ko 76% by’Abanya-Kenya babona ko igihugu cyabo kiri mu cyerekezo kitari cyo, mu gihe 14% gusa ari bo bavuga ko Kenya iri kujya mu cyerekezo cyiza.
Nairobi — Ubushakashatsi bushya bwashyizwe ahagaragara na TIFA Research ku wa 9 Nzeri 2026 bugaragaza ko umubare munini w’Abanya-Kenya batishimiye icyerekezo igihugu cyabo kirimo munsi y’ubuyobozi bwa Perezida William Ruto.
Raporo y’ubu bushakashatsi igaragaza ko 76% by’ababajijwe bavuga ko Kenya iri kujya mu cyerekezo kitari cyo, mu gihe 14% gusa ari bo bafite imyumvire myiza ku cyerekezo igihugu kirimo.
Iyi mibare igaragaza ko icyizere cy’Abanya-Kenya ku cyerekezo cy’igihugu gikomeje kuba hasi, mu gihe ubukungu n’imibereho y’abaturage bikomeje kuba bimwe mu bibazo bikomeye bigira uruhare mu buryo abaturage basuzuma uko igihugu kiyobowe.
Ubushakashatsi bwa TIFA Research bugaragaza kandi ko hari itandukaniro rikomeye hagati y’uturere twa Kenya ku bijyanye n’uko abaturage babona icyerekezo igihugu kirimo.
Abatuye mu gace ka Mt. Kenya ni bo bagaragaje kutizera cyane icyerekezo igihugu kirimo, aho 90% by’ababajijwe muri ako gace bavuze ko Kenya iri kujya mu cyerekezo kitari cyo.
Nairobi n’uturere twa Lower Eastern na South Rift na two twagaragayemo umubare munini w’abaturage bafite imyumvire itari myiza.
Muri Nairobi, 89% by’ababajijwe bavuze ko igihugu kiri mu cyerekezo kitari cyo, mu gihe muri Lower Eastern ari 83%, naho muri South Rift bikaba 82%.
Iyi mibare igaragaza ko kutishimira icyerekezo igihugu kirimo bidahariwe n’agace kamwe gusa, ahubwo ko bigaragara mu bice bitandukanye bya Kenya.
Icyizere cy’abaturage cyagiye gihinduka mu myaka ishize
TIFA Research imaze igihe ikurikirana uko Abanya-Kenya babona icyerekezo igihugu kirimo.
Ikigo cyatangiye gukurikirana iyi myumvire kuva muri Werurwe 2023, aho ubushakashatsi bwagiye bukorwa mu bihe bitandukanye kugira ngo harebwe uko imyumvire y’abaturage ihinduka.
Muri Nzeri 2023 ni bwo habonetse umubare munini w’abaturage bari bafite imyumvire myiza, aho 49% by’ababajijwe icyo gihe bavugaga ko Kenya iri kujya mu cyerekezo cyiza.
Ariko kuva icyo gihe, icyizere cyagiye kigabanuka mu bushakashatsi bwakurikiyeho.
Muri Gicurasi 2025, umubare w’ababonaga ko igihugu kiri mu cyerekezo cyiza waragabanutse ugera kuri 14%.
Umubare nk’uwo wongeye kugaragara muri Gicurasi na Kamena 2026, ndetse n’ubushakashatsi bushya bwo muri Nzeri 2026 nabwo bukaba bwagaragaje 14%.
Ku rundi ruhande, umubare w’abavuga ko igihugu kiri mu cyerekezo kitari cyo wagiye wiyongera muri ibyo bihe.
Ubukungu n’imibereho y’abaturage biri mu bibazo bigira uruhare mu myumvire
TIFA Research ivuga ko uburyo Abanya-Kenya basuzuma icyerekezo igihugu kirimo bufitanye isano n’uko babona ubuzima bwabo bwite n’imibereho yabo kuva mu 2022.
Ibi bivuze ko uko abaturage bumva ubukungu bwabo n’ubuzima bwa buri munsi bigira uruhare mu buryo basuzuma imiyoborere n’icyerekezo rusange cy’igihugu.
Iyo abaturage bahura n’ibibazo by’ubukungu, akazi, ibiciro cyangwa izindi mbogamizi zigira ingaruka ku buzima bwa buri munsi, bishobora kugira uruhare mu buryo babona imikorere y’ubuyobozi n’icyerekezo igihugu kirimo.
Ubushakashatsi bwa TIFA Research bugaragaza ko iyi sano iri hagati y’imibereho bwite y’abaturage n’uko basuzuma igihugu ari ingenzi mu gusobanura impinduka zagaragaye mu myumvire yabo mu myaka ishize.
Umubare w’abavuga ko Kenya iri mu cyerekezo kitari cyo wageze ku rwego rwo hejuru
Mu bushakashatsi bwagiye bukorwa, TIFA Research yagaragaje ko hari ibihe bitandukanye umubare w’abaturage babona ko igihugu kiri mu cyerekezo kitari cyo wagiye ugera ku rwego rwo hejuru.
Muri Gicurasi 2025, 75% by’ababajijwe bavuze ko igihugu kiri mu cyerekezo kitari cyo.
Muri Gicurasi 2026 uwo mubare wageze kuri 74%, naho muri Kamena 2026 ugera kuri 76%.
Ubushakashatsi bushya bwo muri Nzeri nabwo bwagaragaje 76%, bivuze ko iyi mibare iri mu rwego rwo hejuru cyane mu gihe TIFA Research imaze ikurikirana iyi myumvire.
Ku rundi ruhande, 14% gusa ni bo bagaragaje ko babona Kenya iri mu cyerekezo cyiza.
Ibi bigaragaza icyuho kinini hagati y’abaturage bafite icyizere ku cyerekezo igihugu kirimo n’abafite imyumvire itari myiza.
Imyumvire y’Abanya-Kenya ikomeje gukurikiranwa
Ubushakashatsi nk’ubu butanga ishusho y’uko abaturage babona igihugu cyabo mu gihe runaka, ariko kandi imyumvire y’abaturage ishobora guhinduka bitewe n’ibibazo by’ubukungu, imibereho, politiki n’izindi mpinduka ziba mu gihugu.
Ku butegetsi bwa Perezida William Ruto, imyumvire y’abaturage ku bukungu n’imibereho yabo yakomeje kuba imwe mu ngingo zikomeye mu biganiro bya rubanda muri Kenya.
Ibyavuye muri ubu bushakashatsi rero bishobora kuba ikimenyetso cy’uko hakiri imbogamizi mu kongera icyizere cy’abaturage ku cyerekezo igihugu kirimo.
Nubwo ubushakashatsi bugaragaza ko 76% by’Abanya-Kenya babona ko igihugu kiri mu cyerekezo kitari cyo, 14% gusa bakabona ko kiri mu cyerekezo cyiza, iyi mibare ikomeza kuba igipimo cy’imyumvire y’abaturage muri iki gihe, kandi ikazajya igereranywa n’ubushakashatsi buzaza kugira ngo harebwe niba icyizere cy’abaturage kiziyongera cyangwa kigakomeza kugabanuka.





